Onderwijsvernieuwing door de jaren heen

Jarenlang hebben we onderwijsvernieuwingen gekend. Veranderingen in het systeem, methodes, toetsing enzovoort. De centrale vraag is of het onderwijs hierdoor ten goede is vernieuwd? Of hebben we vernieuwingen doorgebracht om het vernieuwen en/of om vanuit de politiek goede sier te maken? Mogen we de onderstaande video geloven van AltijdWat dan is onderwijs in Nederland niet te gunste van de student vernieuwd. Het onderwijs in Nederland heeft meer geld gekregen maar is slechter geworden? Is dat de conclusie na jaren van vernieuwing?

De dominatie van regels en procedures

Wat ik ervaar in het onderwijs (van buitenaf) is dat het vaak nog eenheidsworst is. Het onderwijs is druk met het naleven van regels, procedures en creëren leerlingen die precies volgens deze methode leren denken en handelen. De school is namelijk druk met het voldoen aan de randvoorwaarden en het krijgen van voldoende geld voor voortbestaan en de leerlingen stompen af op de vaak weinig inspirerende en gestandaardiseerde opleidingen. Hebben we een opleidingslandschap gecreëerd waarin het politieke ego haar stempel op de uitkomsten heeft gedrukt. Met andere woorden staat de politieke drang naar meer stemmen en macht centraal en zijn scholen hierdoor niet meer in staat om gericht op leerlingen te vernieuwen? Het lijkt er sterk op.

Roep om rebellen

Houden we een onderwijssysteem in stand dat nog steeds denkt vanuit de wensen van een industrieel tijdperk? Oftewel voorbereiden op een wereld waarin de waarheid altijd vanuit autoriteit komt, intelligentie de kunde is om te weten, we toetsen op geheugen en de kunde tot herhaling en belonen we sociale conformiteit? Is dit wat scholen en opleidingen moeten doen? Helpt dat een wereld verder die is vastgelopen door het oude denken. Een wereld die nu juist al het denken en handelen vanuit het industriële tijdperk van zich afschudt.

We hebben juist generaties nodig die de bestaande wereld in twijfel kunnen trekken en die ons helpen uit onze conditionering te breken. Dat soort mensen hebben we hard, zo niet keihard nodig! We komen alleen verder als we deze mensen de juiste opleiding aanbieden waarin we niet onze wereldbeelden opleggen en ze vertellen en leren om dat te herhalen. We moeten studenten leren om de wereld, instituten en organisaties in twijfel te trekken. De toekomst zit in de herdefinitie van de oude wereld, niet in het efficiënter maken ervan.

Nu kennen we de optimistische geluiden over de iPAd school maar ook de tegengeluiden vanuit Duitsland waar wordt gesteld dat een iPad eigenlijk mentale kindermishandeling is. Twee uitersten die een normaal resultaat zijn van de technologische ontwikkelingen. Ontwikkelingen die zo vergaand ingrijpen op de maatschappij dat je altijd verschillende kampen krijgt. De vraag is niet wie er gelijk heeft maar laten we ons druk maken over het onderwijs en de mensen die het nodig hebben. Maar al snel belanden we in de veiligere discussies over gadgets. Gadgets die als hulpmiddel mogen dienen en absoluut heel handig zijn maar natuurlijk niet de heilige graal. De iPad gaat er niet voor zorgen dat onze studenten opeens anders naar de wereld kijken. We hebben een netwerk nodig van gepassioneerde en gemotiveerde mensen die het onderwijs weer maken zoals het hoort te zijn. Geen leraren die in staat zijn om boeken te herhalen maar om leerlingen te raken en te bewegen!

In een transitie waarin we de omslag maken van mensen die structuren dienen naar netwerken die mensen dienen moet naar mijn mening ook het onderwijs deze omslag maken. Een netwerk van beschikbare kennis en expertise wat zich kan organiseren rondom de behoeften van het individu. Hierin wordt niet uitgegaan van wat er technologisch mogelijk is maar van de wensen van de leerling.

Ik zie de volgende (Van - Naar) transitie in het onderwijs:

Uiteindelijk wordt het onderwijs dan voor een ieder leuker en interessanter. En volgens mij is de enige echte duurzame mogelijkheid om fundamenteel uit de huidige maatschappelijke en economische situatie te komen: nieuwe generaties die niet vanuit onze oude geconditioneerde blik naar de wereld kijken. Het middel om dat te realiseren is onderwijs! Daadwerkelijk vernieuwend onderwijs.