De strijd om onze data (trailer)

Met het toenemen van de digitalisering neemt onze privacy rechtevenredig af. We proberen van alles te doen via bewustzijn rondom privacy tot nieuwe wet- en regelgeving maar het lijkt een eindeloze strijd. 

Moby zegt in de onderstaande video heel treffend: 'alles wat digitaal is, is niet privé'. Het lijkt inmiddels voor overheden eenvoudiger om informatie te verkrijgen via de hedendaagse moderne digitale media dan dat ze het via onderzoek of afluister praktijken moeten vinden. Het is ook voor organisaties goedkoper om sociale media te volgen dan klantinformatie continu in te moeten kopen of dure CRM systemen in te richten. Wij kunnen ongelimiteerd communiceren, delen en informatie zoeken maar zijn hierbij ook meteen zelf de producten geworden.

De angstige toekomst is dat we met al deze onbeperkte persoonlijke data ons oude paradigma van meer winst, consumptie en groei, extra stimuleren. Of we daar nu meer welzijn door krijgen is maar zeer de vraag. 

Het begrip privacy

Veel mensen interpreteren het begrip privacy vaak verkeerd. We denken dat het dan gaat om dingen die anderen niet mogen weten. Misschien wel activiteiten die niet mogen. Maar daar gaat het helemaal niet om. We moeten niet denken dat het privacy debat gaat over die mensen die eigenlijk dingen doen die niet (wettelijk) mogen. Privacy gaat juist om die dingen die je met een beperkte (zelfgekozen) groep mensen wilt delen. Met andere woorden: je wilt zelf in controle zijn over je eigen leven en dus data. Ieder mens heeft dus privacy nodig. Daarbij wil niemand een commerciële speelbal zijn van grote organisaties die succesvolle en ééndimensionale marketing en sales bedrijven via zijn persoonlijke data. Eén-dimensionaal omdat alleen de organisatie er beter van wordt. 

Op dit moment hebben we een wereld gecreëerd waarin het overgrote deel van de mensen zich niet bewust is van wat men over zichzelf online achterlaat. Deze mensen zijn daarbij ook niet op de hoogte van de mogelijkheden die er nu al zijn om online je privacy en data te 'beschermen'. Hoe je je eigen data voor je persoonlijke doelen kunt bijhouden, analyseren en gebruiken. In de zorg zien we nu langzaam de ontwikkeling waarbij we steeds meer middelen krijgen om onze gezondheid te monitoren en de juiste informatie zelf te delen binnen een eigen gezondheidsnetwerk. Deze ontwikkeling gaan we op veel meer terreinen zien.

Zelf in controle over je data en diezelfde data als 'currency' gebruiken richting bijvoorbeeld organisaties. Dit is de wereld waar we naar toe moeten, en gaan, ontwikkelen. Verschil hierin met de huidige wereld is dat je het zelf en bewust doet. In plaats van dat organisaties en instituten dingen over je weten waar je zelf geen weet van hebt. Dus wat organisaties en instituten over mensen weten, weet het individu zelf ook. Dit is een belangrijke en actuele uitdaging maar ook een ontwikkeling die je nu aan kracht ziet toenemen. We zijn bijvoorbeeld steeds meer app's, gadgets en sensoren die belangrijke informatie verzamelen en beschikbaar stellen aan het individu. Ook het aantal patenten op dit gebied neemt sterk toe. 

Data ten behoeve van betekenis mens en planeet

Een ander belangrijk punt is wat doen we met al die persoonlijke data? We komen uit een wereld waar we vanuit massamedia behoeften creëren bij mensen. Behoefte aan producten en diensten die we vaak niet echt nodig hebben. Reclame via massamedia maakt ons onzeker, speelt in op (onterechte) angsten en creëert schijnbehoeften. Stel je nu een technologische wereld voor waarin we diezelfde cultuur voortzetten. Een wereld waar we behoeften creëren om te kunnen produceren in plaats van dat we produceren op basis van behoeften. De oude wereld efficiënter gemaakt omdat we ons ingesleten handelen vanuit massacommunicatie nu op individueel, en zelfs proactief, niveau kunnen doen. Worden we daar gelukkiger van? Een wereld waarin we nog sterker onze status ontlenen aan de producten die we bezitten. Waarin het succes van bedrijven is afgemeten aan de winst en beurswaarde? Dit in plaats van maatschappelijke betekenis en betrokkenheid. 

We zien nu al de excessen van nieuwe technologie toegepast vanuit het oude paradigma. Denk aan spiegels in retailwinkels die ons er gelukkig doen uitzien zodat we meer consumeren. Testen met ramen in openbaar vervoer die fibreren als we ertegen in slaap vallen om zo reclameboodschappen in ons onderbewustzijn te 'pushen'. Nieuwe technologie gebruikt om nog harder te zenden dat we producten nodig hebben om ons goed te voelen? 

Meer data op persoonlijk niveau is een mooie ontwikkeling omdat we betere interactie kunnen hebben. Net als dat onze data een 'waardemiddel' voor onszelf wordt. De grote uitdaging hierin is dat we ons moeten ontwikkelen in omgaan met al deze data. Het leren gebruiken we de data om betekenis in de levens van mensen te creëren? En betekenis gaat verder dan materiële push. Dat geldt voor organisaties, instituten en voor het individu.

Nieuw bewustzijn over de kracht van data

Data is nu al een krachtig middel. We kunnen er veel mee bereiken maar het kan ook zeer schadelijk zijn. Het kan het vrije denken stimuleren maar ook inperken. Het is iedere keer de vraag wie de toegang heeft tot de data en wat de intenties zijn? We moeten als individu dan ook slimmer leren omgaan met de digitale wereld en de voorhanden data. Hiervoor is eerst een toenemend bewustzijn nodig. Tevens is het wachten op de tools en cultuur die ons in controle brengen over de data. Organisaties moeten mensen niet meer zien als wandelende winstmarges en instituten als entiteiten die hen in het zadel houden. De roep is om een cultuur waarin het succes van organisaties mede bepaald wordt door de maatschappelijke impact en betekenis die ze creëren. Organisaties en instituten waarmee individuen hun data willen delen omdat het hen ook duurzame voordelen oplevert. Een gelijkwaardige en oprechte relatie en geen relatie op basis van winst en groei doelstellingen voor managers. 

We hebben nog een lange weg te gaan maar de transitie is wel degelijk ingezet. De onderstaande video is een trailer van de film Term and Conditions may apply. Een film over de voorwaarden van organisaties waarmee we iedere keer akkoord gaan als we iets online kopen. De voorwaarden van organisaties nemen toe, maar er is niemand die ze leest. Doe het voor de lol maar eens, je zult versteld staan. In een wereld waarin de advocaat hoogtui dagen kent vanwege rechtzaken zien we ook een duidelijke tegenbeweging. Het zoeken naar eenvoud en gelijkwaardigheid. Een relatie waarin de klantbehoefte het middelpunt is en het netwerk van organisaties daar betekenis in moeten vervullen. Starheid door wet- en regelgeving past daar niet tussen. 

Utopie of toekomst?