Zijn machines afhankelijk van ons of zijn wij afhankelijk van machines? - Deel I

Sinds de Industriële Revolutie is het gebruik van machines alleen maar gegroeid, toen er rond de jaren ‘50 nieuwe communicatievormen en de computer met daarbij het internet opkwamen, werd de afhankelijkheid van machines steeds groter. We lijken vandaag de dag zelfs volledig op te gaan in onze media, reis maar eens een dagje mee met het openbaar vervoer en je zult begrijpen wat ik bedoel. Iedereen, op een enkeling na, zit verzonken in zijn of haar smartphone.

Heb je thuis wel eens het aantal apparaten geteld dat je hebt? Ben je er toen tijdens het tellen van bewust geworden dat eigenlijk heel ons huishouden draait op apparaten? Wanneer wij ons huishouden runnen gebruiken we meer apparaten dan we ons waarschijnlijk bewust zijn. Het is vanzelfsprekend geworden en biedt ons het comfort waarnaar we verlangen, maar alsnog niet genoeg, want wanneer er een nieuwe gadget op de markt is die ons nog meer comfort kan bieden, moeten we die hebben.

‘Onze autonomie wordt steriel door een totale afhankelijkheid van het systeem dat we zelf hebben geschapen’ – Henk Oosterling, Nutslezing 2013.

Aan de hand van deze apparaten denken wij een systeem te kunnen creëren die ons het leven makkelijker maakt. Een systeem die onze vrijheid vergroot, de vrijheid om bijvoorbeeld niet alles zelf te hoeven doen. De vrijheid om een stukje over te laten aan machines waar wij zelf zeggenschap over hebben. Machines die afhankelijk zijn van ons, want wij zetten ze immers aan, maar is dat wel zo? Zijn wij niet veel afhankelijker van machines dan dat machines afhankelijk zijn van ons? Zijn wij wel zo vrij als we afhankelijk zijn van machines?

Voor de minor Filosofie en Ethiek die ik op dit moment volg, ben ik me verder gaan verdiepen in de handelings- en techniekfilosofie en heb ik mezelf een aantal weken bezig gehouden met de vraag hoe dat apparatuur ons leven beïnvloed en in welke mate wij nog invloed hebben. Deze blogpost is de start van een reeks vragen die ik mezelf heb gesteld omtrent de hoofdvraag: ‘Zijn machines afhankelijk van ons of zijn wij afhankelijk van machines’. De komende weken zal ik hier op Extend Limits verder ingaan op deze vraag door te bespreken wat apparatuur voor ons vandaag de dag betekent, de vraag of dat we nog zonder kunnen en of dat het, mochten we niet meer zonder kunnen, slecht is om afhankelijk te zijn van apparaten. Daarnaast zal ik kijken naar de betekenis van apparaten en of dat het zin heeft om (bepaalde) apparatuur eventueel (in een bepaalde mate) te verbieden en hoe dat we apparaten vandaag de dag zullen moeten implementeren in ons leven voor een toekomst waarin we de nadelen van het gebruik van apparatuur opzij kunnen schuiven en er meer voordeel uit kunnen halen.