Trends en transitie in voeding

Vanuit Extend Limits onderzoeken we voor onze klanten legio branches en sectoren. Van veiligheid tot voeding en van zorg tot finance. We zien veel en de laatste tijd zijn we ook veel bezig geweest met vernieuwingen in de voedingsindustrie. We laten er in dit artikel een paar de revu passeren. Voorbeelden die we hebben ingedeeld naar enkele belangrijke trends op het gebied van voeding.

De wereldbevolking groeit in hoog tempo naar 9 miljard mensen in 2050. Om die groei bij te benen, moet de industrie tegen die tijd minstens 50 procent meer voedsel produceren dan nu. De hedendaagse voedsel productie zorgt voor 25% van de broeikasgas (Eufic, 2015) uitstoot en gebruikt naar schatting 70% van het zoetwater wereldwijd (FOA.org, 2017). De Europese, en uiteraard wereldwijde, voedselproductie en -consumptie moet duurzamer worden. Daarvoor is echter een grote aanpassing in denken, beleid en kennis nodig. De uitdagingen zijn groot want het ingesleten consumptiegedrag op het gebied van voeding is erg groot en moeilijk te veranderen.

Trend: Bewust consumeren

Ander gedrag in voeding heeft ook te maken met aanbod. Loop een gemiddelde supermarkt binnen en alles wat op ooghoogte ligt is ongezond en niet veelal voordeliger. Mensen in Nederland consumeren steeds vaker maatschappelijk bewust. Dit blijkt uit de studie ‘ Kiezen bij de Kassa’ van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Zo is het percentage consumenten dat kiest voor de koop van een bepaald product om duurzaamheids-, ethische en/of politieke redenen, gestegen naar 33 procent. In 2002 lag het percentage 'buycotters', die bijvoorbeeld fairtradekleding kopen, nog op 26 procent.

We zien dan ook steeds meer initiatieven op de trend bewuster consumeren. Jumbo wil bijvoorbeeld vanaf 2022 uitsluitend duurzame melkproducten verkopen. Daarover heeft de supermarktketen afspraken gemaakt met milieuorganisatie Milieudefensie. Jumbo is de eerste Nederlandse supermarktketen die deze stap zet. Discounter Aldi gaat experimenteren met het weergeven van de herkomst van vleesproducten. Hiermee wil de supermarktketen meer transparantie in de keten realiseren. Ook wil de Aldi door samenwerking met zijn AGF-telers de milieu-impact van de teelt terugdringen. Eind 2019 moeten aardappelen, groenten en fruit van Nederlandse bodem voorzien zijn van het label Milieukeur. Maggi van Nestle wil consumenten 280.000 kilo minder vlees laten eten. Dit door bewustzijn te stimuleren en aandacht voor groenten te vergroten. 

Trend: Opkomst voedselvervangers

Er is een toename te zien in aandacht en acceptatie met betrekking tot ‘alternatieven’ van onze traditionele voeding. We noemen enkele voorbeelden. Bugeaterfoods wil nieuwe voedselproducten maken met behulp van insecten. Ze maken bestaande producten na maar dan met hele andere ingrediënten die beter voor mens en milieu zijn. Insecten worden hierbij door Bugeaterfoods veelvuldig gebruikt. NewWaveFoods maakt voedsel vanuit de zee zonder dat het het ecosysteem aantast of dat er middelen zijn gebruikt die slecht voor mens en milieu zijn. Hun eerste product is een garnaal op basis van algen en planten. BeyondMeat is de hamburger op plantaardige basis. In Amerika steeds populairder gezien het feit dat daar de hamburger zo immens populair is.

Trend: Verspillingsreductie

We gooien nog altijd teveel weg en en hergebruiken te weinig. De Zweeds-Deense zuivelcoöperatie Arla en de European Federation of Food Banks (FEBA) hebben een overeenkomst ondertekend voor de donatie van overtollige voedselproducten aan FEBA-partners in Europa. Brood staat in de top-3 van voedsel dat we verspillen. Broodnodig lost dat op door aan oud brood een nieuwe functie toe te dichten. Namelijk omzetten naar biogas. In Rotterdam is Broodnodig actief. FlashFood (Canada) wil voedselverspilling tegengaan door overtollig voedsel tegen dumpprijzen op de lokale markt af te zetten. Het World Wildlife Fund (WWF) lanceerde begin dit jaar samen met de American Hotel & Lodging Association (Ahla) een serie pilotprojecten die voedselverspilling in de hotelsector moeten tegengaan. Dat is hard nodig omdat ook daar de verspilling erg hoog blijkt te zijn. De Zweeds-Deense zuivelcoöperatie Arla en de European Federation of Food Banks (FEBA) hebben tevens een overeenkomst ondertekend voor de donatie van overtollige voedselproducten aan de FEBA-partners in Europa. FEBA is erg blij met deze samenwerking. Immers FEBA kan als non-profitorganisatie met 326 voedselbanken in 23 Europese landen iedere hulp gebruiken om de voedselvoorraden aan te vullen. Arla reduceert hiermee haar verspilling.

En ander mooi initiatief is die van het Zwitserse merk Happy Genie. Zij maken tassen de schillen van appels. Hiervan maken ze zogenaamd appelleer wat een duurzaam alternatief is voor de populaire leren tassen.

Trend: Terug naar de oorsprong

We zien een toenemend belang van lokale productie en de wens dat mensen weten waar voeding vandaag komt. Zo is in Rotterdam begonnen met de drijvende boerderij en ook 's Hertogenbosch heeft hierin interesse. Ook zie we de opkomst van city farming. Dit is naast de verbinding met de bevolking ook een interessant nieuwe manier van produceren. Verder zien we de snelle opkomst van initiatieven zoals Rechtstreex, HelloFresh, ProductenvandeBoer en Lekkersdichtbij. Allemaal voorbeelden van lokale productie die naar consumenten wordt ontsloten op andere manieren. We zoeken steeds meer de verbinding met ons voedsel en willen weten waar het vandaan komt en hoe duurzaam het is verbouwd.

Trend: Nieuwe productiemethodes

Om in 2050 op duurzame wijze de groeiende wereldbevolking (9,5 miljard mensen) te kunnen voeden kunnen we niet alleen vertrouwen op huidige productiemethodes. We zien hier dan ook veel radicale nieuwe initiatieven. Recent werd bekend dat een consortium  de economische kansen van zeewierteelt op offshore windparken onderzoekt. Bij wijze van test wordt twee keer een zeewierlijn uitgezet tussen windmolens, van elk 1.000 meter lang. Op deze manier wil men zeewier telen. De broer van Elon Musk wil in iedere grote Amerikaanse stad een city farm realiseren. In Nederland zien we de initiatieven ook al. GrowX wil als city farm Amsterdam veroveren en de grootste Europese city farm staat in Den Haag.

Meer informatie over de toekomst van voeding en planeet? Boek een afspraak bij Extend Limits of een lezing door internationaal futurist Tony Bosma. Neem contact op met Extend Limits.