Innovatie, het eeuwige onbegrip?

Centraal staat hierin ook het leveren van een meer duurzame en maatschappelijke bijdrage. Innovatie moet de motor zijn voor het toekomstbestendig maken van een organisatie. Tenminste dat roepen bijna alle jaarplannen en projectdocumenten over 2014 en verder. Maar innovatie is een containerbegrip dat te pas en te onpas door management wordt misbruikt. Er zijn net zoveel definities van innovatie als dat er mensen zijn die erover praten. Naast de vele heersende definities omtrent innovatie vieren de misvattingen rondom innovatie hoogtij met rechtevenredige toename in het belang ervan.

Misvatting 1: Innovatie is tegenwoordig vooral technologisch gedreven

Innovatie wordt in een wereld waarin technologie steeds dominanter is ook technisch benaderd. Technologie als de zaligmaker voor ieder organisatorisch probleem. Maar technische innovatie is slechts een klein onderdeel van een totaal innovatieproces. Menselijk gedrag, cultuur en tijdgeest zijn net zo, of zelfs belangrijker dan alleen de technologische innovatie. 

Misvatting 2: Er is een gebrek aan ideeën

Nog altijd wordt er veel tijd en aandacht besteed aan ideegeneratie. Zo verzanden organisaties in volle dropboxen met vernieuwende ideeën en mist het proces van een snelle realisatie tot een betaversie van een innovatie. Naast het gebrek aan innovatieve daadkracht en een gericht proces ontbreekt het bij veel organisaties aan een lerend vermogen. Innovaties moeten succesvol zijn terwijl een overgroot deel van daadwerkelijke innovaties faalt. De misvatting dat het ligt aan een gebrek aan goede ideeën domineert terwijl het eigenlijk gaat om een gebrek aan een verankerd proces en daadkracht. Bij innovatie faal je nooit, het ergste wat kan gebeuren is dat je iets leert. 

Misvatting 3: Innovatie moet binnen een beschermde omgeving plaatsvinden

Innovatie gaat vaak over vernieuwende en, voor de organisatie, disruptieve producten, diensten, business modellen of processen. De houding is dan ook nog altijd dat innovatie wordt toevertrouwd aan een kleine organisatorische elite. Een groep mensen die in een sterk afgeschermde en veilige omgeving mag functioneren. Vaak wordt hierdoor een innovatiecultuur gecreëerd waarin (financiële en functionele) luxe de boventoon voeren. De beste innovaties komen juist voort uit onzekere situaties waarbij via openheid en gebundelde kracht wordt gewerkt aan vernieuwing. Zekerheid, tijd en luxe zijn de doodsteek voor echte vernieuwing.

Misvatting 4: Weerstand is niet goed

Innovatie moet gaan over verandering. Juist verandering is iets waar de gevestigde orde niet van houdt en wat weerstand oproept. Het ontbreken van weerstand rondom een innovatietraject moet voor een innovatieteam dan ook de reden zijn om extreem alert te wezen. Want als er geen weerstand is, dan is het hoogstwaarschijnlijk zo dat de innovatie weinig verandert. Weerstand is een teken dat er daadwerkelijk iets fundamenteels in de organisatie wordt geraakt. Het advies voor innovators is om naar de weerstand te luisteren maar niet om ernaar te handelen.

De huidige tijdgeest roept om innovatie. We praten en schrijven er veel over. We zien het als een uidaging en kans maar de echte uitdaging rondom innovatie is om meer vanuit de gezamenlijkheid te innoveren waarbij we onze aannames en ego’s niet de weg naar fundamentele vernieuwing laten blokkeren.