Essentiële vaardigheden voor de toekomst

Volgens het Word Economic Forum zijn kritische denkkracht en nieuwsgierigheid de voornaamste skills voor ieder mens in de 21ste eeuw. Mooi gezegd maar dan hebben we wel een flinke uitdaging om dat weer terug te krijgen. Nog veel van het onderwijs en de systemen waar we vervolgens in terecht komen zijn geënt op de volgende uitgangspunten:

• Intelligentie is de hoeveelheid kennis die je kunt reproduceren
• Conformeren staat centraal, zowel intellectueel als sociaal
• De autoriteit kent de waarheid
• Regels en procedures staan centraal

Vraag is of deze mindset houdbaar is richting de toekomst? Naar mijn mening niet. Om het te veranderen is uiteraard niet eenvoudig. We kunnen prachtige volzinnen schrijven over toekomstige vaardigheden maar de praktijk is grillig. Maar dat is niet een reden om huidige systemen in twijfel te trekken of op z'n minst uit te dagen. En dat gebeurt nu meer dan ooit.

Vaardigheden 21ste eeuw

Wat zijn nu de voornaamste vaardigheden? Naar mijn mening zijn dat de volgende.

• Adaptief vermogen
• Kritische denkkracht
• Leren luisteren naar de reeds aanwezige antwoorden
• Vrij leren creeren en verkennen
• Machine bewust worden
• Grensverleggend samenwerken
• Leren geloven: aanvoelen, inleven en begrijpen

In een wereld waarin onzekerheid steeds vaker de enige zekerheid is en verandering de enige constante is adaptief vermogen essentieel. Snel kunnen aanpassen op verandering en verandering omarmen zijn noodzakelijke aspecten als je kijkt naar de turbulente toekomst. Daarbij komt dat de kunde om de wereld zoals we die gecreëerd hebben in twijfel te trekken van belang is. Immers die wereld waar we nu zo verslaafd aan zijn is niet houdbaar. Kritisch denkvermogen mag dan ook niet ontbreken.

We zien nu dat aandacht een schaarste goed is geworden. We leven in een schijnbaar oppervlakkige samenleving. Leren luisteren en het goed gebruiken van de antwoorden die er al zijn, is een vaardigheid geworden. We vormen met technologie een wereld waarin ieder antwoord op de vraag via technologie te vinden is. De vraag is alleen of we nog wel de juiste vragen stellen en de juiste diepgang kunnen vinden. Meer verkennen en weer onbegrensd creëren is absoluut een must in een wereld die we opnieuw moeten opbouwen zonder het bestaande direct weg te gooien. Samenwerking brengt ons verder dan competitie. Het gaat niet om individuele macht maar om gebundelde kracht.

De menselijke maat komt terug en dat moeten we omarmen en in wereld die door technologie lijkt te worden gedomineerd. Aanvoelen, inleven en begrijpen staan aan de basis van ieder menselijk contact en dat moeten we meer ontwikkelen. De omslag van het ME-denken naar het We-zijn.

De laatste is machine bewust worden. Daarmee bedoel ik dat we in staat moeten zijn de kracht van technologie te begrijpen en te gebruiken in ons voordeel. Weten wanneer we met technologie te maken hebben en hoe daar mee om te gaan.

Wereld vol kansen

We bevinden ons in een wereld vol kansen. Vaak moeten we deze kansen alleen nog zien. Hiervoor moeten we zelf ook mentaal wakker worden om zo open te staan voor de kansen in plaats van ons te laten belemmeren door de bedreigingen.