Artikel Maatschappij en samenleving
Edward Snowden over fake news
We horen er dagelijks over en we weten het al jaren. Nepnieuws domineert onze tijdlijn. Wat doen we ertegen.
We zien steeds meer de gevolgen van het verspreiden van nepnieuws. De bekendste voorbeelden zijn uiteraard Brexit enTrump. Waar komt dit allemaal vandaan. Is het de schuld van de technologie. Van de kwaliteit van de hedendaagse journalist of houden we het zelf in stand? De roep vanuit de Europese commissie om betere journalistiek horen we al jaren. De journalist is geen goede vertegenwoordiging van de samenleving meer. Hoog opgeleide en blanke oudere mannen die het nieuws voor ons domineren. De media hebben daarbij hun onafhankelijkheid allang verloren.
Zijn het de algoritmes die steeds meer van ons leren en onze denkbeelden keer op keer bevestigen? Slimme software als de 'gatekeeper' van de informatie die we zien. Met andere woorden de software en zoekmachine bedrijven die ons wereldbeeld bepalen? Ook dit is inmiddels een realiteit. Vraag is in hoeverre de gemiddelde mens zich hiervan bewust is? Ben bang dat dat er bar weinig zijn.
Naast de bovengenoemde oorzaken zijn we zelf wellicht het grootste probleem? Waar is het kritische denkvermogen van de mens gebleven. We leven in een samenleving waarin het gaat om snelheid en gemak. In de media gaat het om wie het eerste nieuwsfeit heeft en daarmee de meeste schaarse aandacht van de 'kijker'. Het draait om clicks en tijdelijke oppervlakkige aandacht. Dat is big business. Hoe triest is dit? Zelf houden we het in stand. We laten ons leiden door oppervlakkige content en hijgerige koppen. De grootste schreeuwers ontvangen de meeste aandacht. Waarom en wat is nog waarheid?
Edward Snowden gaf in onderstaand interview heel treffend aan dat de oplossing van 'fake nieuws' en de hedendaagse oppervlakkigheid niet ligt in extra toezicht op de nieuws. Het ligt met name in mensen weer leren om kritisch na te denken. Dit ligt geheel in lijn wat onder andere wordt gezien als belangrijkste vaardigheid van mensen in de 21ste eeuw. Dat zijn nieuwsgierigheid en kritisch denkvermogen. Waarom lees je de dingen die je leest en sta je open voor andere inzichten? Je leert immers niets van mensen die het altijd met je eens zijn. Je leert van mensen die het niet met je eens zijn.
De oplossing om mensen meer weerbaar te maken voor 'fake news' ligt dus in de mentale weerbaarheid van de vele bullshit wat we zien en lezen online. Want juist die online wereld wordt bepaald door onzin. Heel veel onzin. Mooi gezien door Edward Snowden.