Vooruitgang is juist niet het BPP

De mediadominantie van veel hedendaagse economen en hun eenzijdige denken is typerend voor een tijdsgeest die we juist achter ons (willen) laten. Een symptoom van een zienswijze die ons schijnbaar veel welvaart heeft gebracht maar ecologisch en sociaal heeft verarmd en uitgehold. Immers we leven op de grenzen van wat onze planeet nog aankan. Sterker nog we zijn er al ruim overheen aan het consumeren. Toch is de roep om koopkracht en herstel van de systemen die ons consumptiepatroon weer tot volle hoogte kunnen opzwepen overheersend. Zowel bij de experts als bij de consument. Te weinig wordt er getwijfeld aan de wereld die gecreëerd is. Logisch want voor de heersende machten is dat een discussie die men niet wil en voor de normale burger is de weg naar wat er was veel eenvoudiger dan het pad van vernieuwing. 

Daarbij komt dat de individualisering, het consumentisme en de sterke omslag van de macht van overheden naar organisaties als gevolg hebben gehad dat groei en consumptie direct werden gelieerd aan geluk en welzijn. Ons geluk gingen we meten aan de hand van Bruto Binnenlands Product. Economen zagen de link en de oplossing: we consumeren ons de crisis uit. Wat we hierin vergeten is dat de menselijke essentie niet bestaat uit pure consumptie. Ons ego wordt niet gevormd door de spullen die we bezitten. Al denken we dat vaak wel. Het gaat helemaal niet om wat je hebt, maar wat je eraan hebt. Dat zou de essentie moeten zijn. De crisis is dan ook niet puur economisch. Het is een crisis in vertrouwen. Vertrouwen in de toekomst en de wereld die we hebben gecreëerd. Een verstoring in ons mentale bewustzijn dat we aan het einde zijn gekomen van de ecologische en economische systemen. Wat een winst is dat voor onze samenleving. Toch?

Voor veel mensen, in een land en wereld waarin de inkomensverschillen steeds groter worden, wellicht een denkwijze die niet iedereen kan overtuigen. Duidelijk is dat de toenemende verschillen tussen rijk en arm destabiliserend werken in de wereld. We zien ook het World Economic Forum de inkomensverschillen benoemen als een belangrijke ontwikkeling die de globale wereldstabiliteit kan bedreigen. 

De barsten in de oude wereld en haar systemen resulteren in (sociale) onrust. Een logisch onderdeel van een wereld in transitie. Immers zonder pijn geen vernieuwing. Chaos is het teken dat er fundamentele veranderingen plaatsvinden en op komst zijn. De oplossingen en de netwerken die de menselijke waarden weer ondersteunen, in plaats van de organisatorische en economische doelen, zijn nog onduidelijk. Maar een ding is duidelijk. We zullen als burger en consument weer moeten leren omgaan met onzekerheid. De stabiele basis van zekerheden waar wij als mens zo gehecht aan zijn geraakt is puur artificieel zijn en vallen dan ook weg. Velen van ons zijn er helaas verslaafd aan geraakt en onze economische systemen zijn hier op geënt. Denk aan zekerheden als de eindeloze groei en altijd maar meer willen consumeren. De zekerheid dat ons ego wordt gevoed door de spullen die organisaties ons zo succesvol kunnen opdringen via slimme marketing en adverteren. De zekerheid dat er ongelijkheid zal blijven bestaan in de verdeling van toegang tot kennis en kunde. En de zekerheid dat media de massa kan blijven beheersen door te drukken op angstprikkels. De vraag is of dit nog zekerheden zijn of dat deze allemaal aan het wegvallen zijn? De toekomst zal het uitwijzen.

De onderstaande video van de Rabobank geeft mooi weer hoe we vooruitgang in het verleden hebben benaderd en wat de uitdagingen hiervan zijn voor de toekomst. We zien de impact van nieuwe technologie maar horen weinig over de maatschappelijke nieuwe sentimenten. Sentimenten waarbij bezit niet meer een statussymbool is. Een ding is wel duidelijk in de video. Veel van onze traditionele aannames moeten we afleren. Te starten bij veel economische aannames. Tijd dat we de mens boven de economie stellen en de systemen weer dienend aan de mens maken in plaats van de mens dienen aan de kunstmatige systemen. Tijd voor radicale vernieuwing en omslag.

Het gebeurt allemaal, alleen de traditionele media schenken daar geen aandacht aan. Die communiceren met name over hoe de wereld was en wat herstel ons kan brengen. Naar mijn mening is economische herstel doodzonde nummer 1. Het brengt ons terug naar de wereld waar we vandaag kwamen en waarvan we een ding zeker weten. Die wereld is niet meer houdbaar. Omarm de onzekerheden, trek in twijfel en roep weerstand op. Het brengt de vernieuwing waar we allemaal zo aan toe zijn.