De nieuwe crisis?

Hebben we iets geleerd van de 'crisis' waarvan we nog allemaal zo hard roepen dat deze voorbij is? We zien het inmiddels overal. De winkelstraten zijn weer drukker. Vraag is wel of we nog iets kopen. De snelwegen staan weer vol met vrachtwagens en de files zijn wederom een dagelijks westers luxe probleem. De cijfers van de onderzoeksbureaus liegen er niet om. De economie groeit boven verwachting. We zijn uit de crisis en bevinden ons weer in onze comfortzone van economische groei. Een comfortzone die zo destructief is. Een comfortzone waarvan we allemaal weten dat deze niet houdbaar is.  We leren als mens helemaal niets en blijken niet in staat om fundamenteel onze aannames over economie en groei aan te passen aan meer realistische en teokomstbestendige modellen. Het is het wachten op de volgende crisis.

Nu is het geen nieuws om te verklaren dat er een volgende crisis aan komt. Het is een normaal onderdeel van de ontwikkeling van de samenleving. Vraag is wel hoe fundamenteel deze crises zijn. De onheilsprofeten staan inmiddels alweer klaar. De volgende crisis die voorspelt wordt is een crisis van epische proporties. Een epische ineenstorting van het financiële systeem is wat ons te wachten staat. Diverse goeroes vallen over elkaar heen om het einde der tijden weer te voorspellen. Zelf de BIS (de centrale bank der centrale banken) is zeer kritisch richting de financiële toekomst.

Schulden, schulden en nog eens schulden

De wereldwijde schuld is inmiddels opgelopen tot 325% van het bruto binnenlands product. Het is zelfs zo hoog dat het een bedreiging is voor de mondiale stabiliteit. Aldus het Institute of International Finance (IIF) in hun Global Debt Monitor, 2017. Hadden we in 2008 teveel schulden? De schuldenberg is alleen maar toegenomen. We zijn als wereld en samenleving verslaafd aan een excessieve kredietverstrekking. We lijken dus niets te hebben geleerd. Zie ook onderstaande afbeelding van het IMF.

De economische- en productiviteitsgroei blijven tevens achter. Dit terwijl de centrale banken toch nog altijd stimuleren met hun lage rentes. Tevens is er de impact van technologie en de effecten hiervan op de werkgelegenheid. We zien hoe technologie juist de verschillen tussen de verschillende maatschappelijke groepen in de samenleving versterkt. Zien we dus op veel verschillende gebieden de situatie verslechteren? Hoe kan het dan dat we zoveel positief nieuws horen?

Wellicht kijken we nog teveel vanuit ons oude denken en acherhaalde economische modellen naar een wereld die fundamenteel verandert en die tevens aan het einde van haar levenscyclus is? Zoeken we teveel naar de bevestiging van die ontwikkelingen die we willen zien en ontkennen we structureel de destructieve kracht van onze hedendaagse economische modellen en denken?

Of de onheilsprofeten gelijk krijgen is maar de vraag. Wij durven het niet te zeggen ook al zijn we vanuit Extend Limits continu met deze ontwikkelingen bezig. Dat het fragiel is, is zeker. Dat het economische model onhoudbaar is, is zeker. Dat we als mens moeilijk radicaal kunnen veranderen zonder pijn te lijden is ook zeker. Wellicht is het tijd voor wederom een wake-up call. Het klimaat lukt het niet dat is duidelijk. Misschien moet het ons dan maar treffen waar het het meeste pijn doet. De financiële wereld. Hoe triest deze conclusie ook is.