Stel dat je nog met je overleden oma zou kunnen praten. Zou je dat willen? Met die vraag zet 2wai zichzelf op de kaart. In een virale campagne van een aantal maanden geleden zien we een AI-versie van een overleden grootmoeder die haar familie blijft begeleiden — van zwangerschap tot volwassenheid.
De technologie noemen ze HoloAvatars. Het zijn digitale versies van mensen die praten, reageren en gedrag nabootsen op basis van data, stem en herinneringen. Iedereen moet het kunnen. Neem een korte video op van iemand en hij of zij wordt onsterfelijk. Utopie of dystopie? Iedereen zal er anders naar kijken. Maar realiteit gaat het zeker worden.
Van herinnering naar interactie
Waar we vroeger herinnerden, kunnen we nu interacteren. Rouw verschuift daarmee van afscheid naar voortdurende aanwezigheid. Ik griezel ervan, maar velen van ons zullen het ook geweldig vinden. En we kunnen kennis en kunde beter bewaren voor later.
Nieuwe begrippen helpen deze ontwikkeling te duiden:
- Post-mortal presence → digitale aanwezigheid na de dood
- Rouwvervaging → wanneer technologie verlies verzacht of uitstelt
Dus we hebben al de taal om dit soort technologische ontwikkelingen te duiden. En zoals ik altijd zeg loopt onze taal achter de feiten aan.
Echt bedrijf, maar nog geen echte belofte
2wai bestaat echt. Het is een jonge AI-startup met een (beta) app en investeringen.
Maar:
- De virale video is deels toekomstvisie en marketing
- De technologie is nog beperkt en foutgevoelig
- De ervaring is (nog) niet zo naadloos als geschetst
Wat we zien is dus geen eindproduct, maar een richting. Medeoprichter Calum Worthy gaf aan dat de campagne bewust controversieel is gemaakt om debat uit te lokken.
En dat lukt, want de kernvraag schuurt:
Wanneer wordt herinnering een simulatie die het origineel vervangt?
De volgende stap: jezelf bewaren
Naast overleden dierbaren kun je ook een digitale versie van jezelf maken.
Een avatar die blijft bestaan en met anderen kan praten.
Dat roept fundamentele vragen op:
- Wie “ben” jij als jouw AI-versie blijft spreken?
- Van wie zijn jouw herinneringen?
- Wat betekent een digitale nalatenschap?
Voor de kijkers van de serie is de vergelijking met Black Mirror snel gemaakt. Wat ooit dystopie leek, beweegt richting een product.
De echte vraag
2wai laat zien hoe AI verschuift van tool naar relatie.
Niet alleen iets dat je gebruikt — maar iets waarmee je verbonden raakt.
De vraag is daarom niet of dit kan, maar:
Wat betekent het nog om iemand te verliezen, als technologie hem of haar laat blijven?
